Overal Archief

Overal archief (NIEUWE DATUM)

6 december van
SteM
Gratis
Lezing

Gemeentearchieven in de negentiende eeuw, in het Waasland en daarbuiten.

Spreker: Timo Van Havere, intro Carine Goossens

Social media sharing

In 1866 voelden Frans De Potter en Jan Broeckaert de nood om een brief te schrijven aan de minister van Binnenlandse Zaken. Het onderzoek voor hun Geschiedenis van de gemeenten der provincie Oost-Vlaanderen voerde hen immers naar vele archieven. Daarbij waren ze geschrokken door de zorgeloosheid waarmee gemeenten hun oude papieren behandelden. Lokale archieven vielen ten prooi aan het weer, aan ongedierte en aan spelende kinderen. Waar geen gemeentehuis was, werd het archief namelijk bij voorkeur in de school bewaard.

Het contrast met de omvangrijke stads- en Rijksarchieven was groot. Vanaf het begin van de negentiende eeuw ontstonden in steden als Brussel, Gent en Ieper archiefinstellingen die gericht waren op historisch onderzoek. Indrukwekkende inventarissen werden opgesteld. Historici én archivarissen publiceerden erudiete geschiedenissen. De Belgische archieven verwierven daardoor in het buitenland een goede reputatie: nergens waren historische bronnen makkelijker te raadplegen. Konden de archieven van kleine steden en gemeenten ook zo toegankelijk worden gemaakt?

Timo Van Havere vertelt het verhaal van de stads- en gemeentearchieven in de negentiende eeuw, met speciale aandacht voor het Waasland. Ook daar gingen ijverige heren aan de slag in de archieven. In Lokeren kon vanaf 1865 in een nieuw archieflokaal aan de ordening van het stadsarchief worden gewerkt. Een inventaris voor het archief van Sint-Niklaas verscheen in 1872. De archieven van Vrasene en Sint-Gillis-Waas lagen echter in 1882 nog op een zoldertje boven een bakkerij. Alsof het brandgevaar niet genoeg was, nestelden ratten in de stukken. Alleen al het verhelpen van dergelijke wantoestanden bleek een moeilijke opgave. Wat waren de grenzen van het Belgische archiefwezen?

bikebuscarcoffeehangerticketwalkexhibitioncalender